Sự dữ không chỉ xuất hiện trong những tội ác lớn lao, nhưng còn len lỏi rất âm thầm vào lòng người: một chút tham lam, một mối ganh tị, một sự oán giận, một đam mê không làm chủ được. Nguy hiểm hơn, sự dữ thường không xuất hiện với khuôn mặt đáng sợ. Nó biết che giấu, biết biện minh, thậm chí có thể khiến ta nhìn điều xấu thành tốt và điều tốt thành xấu.
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào cuộc đối đầu giữa Đức Giêsu và quyền lực sự dữ. Nhưng đằng sau cuộc đối đầu ấy là một câu hỏi liên quan đến mỗi người: giữa bao nhiêu sức mạnh đang lôi kéo và chi phối cuộc đời, ai đang thực sự làm chủ tâm hồn tôi?
1. Khi ánh sáng bị gọi là bóng tối
“Ông ấy dựa thế quỷ vương Bêendêbun mà trừ quỷ.” (Lc 11,15) Đức Giêsu vừa giải thoát một người khỏi quyền lực sự dữ, một cuộc đời được trả lại tự do. Thế nhưng thay vì nhận ra dấu chỉ của Thiên Chúa, một số người lại cho rằng Người dùng quyền lực của ma quỷ.
Điều đáng sợ ở đây là sự đảo lộn đang xảy ra trong lòng những người đứng nhìn: việc lành bị gọi là việc dữ, ánh sáng bị gọi là bóng tối. Con người có thể đi đến tình trạng ấy khi thành kiến, ganh ghét hay quyền lợi đã làm chủ tâm hồn. Khi không thích một người, ta dễ nghi ngờ cả điều tốt họ làm. Khi muốn bảo vệ cái tôi, ta có thể tìm đủ lý lẽ để biến sai thành đúng và đúng thành sai.
Đức Giêsu chỉ bình thản đưa họ trở về với sự thật: “Nước nào tự chia rẽ thì sẽ điêu tàn.” (Lc 11,17) Có lẽ vì thế, một trong những cuộc “trừ quỷ” khó nhất không phải ở đâu xa, mà là trừ khỏi lòng mình những gì đang làm méo mó cái nhìn của ta về người khác và về sự thật.
2. Cuộc chiến giành quyền làm chủ
“Nếu tôi dùng ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là Triều Đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông.” (Lc 11,20) Đây là trọng tâm của Tin Mừng hôm nay. Đức Giêsu không trừ quỷ để biểu diễn quyền năng. Mỗi lần một người được giải thoát là một dấu chỉ cho thấy Triều Đại Thiên Chúa đang đến và quyền lực sự dữ đang bị đẩy lui.
Người còn nói đến một kẻ mạnh có vũ khí canh giữ lâu đài của mình. Nhưng rồi: “Khi một người mạnh hơn hắn đến và thắng được hắn...” (Lc 11,22) “Người mạnh hơn” ấy chính là Đức Kitô. Người Kitô hữu không coi thường sức mạnh của sự dữ, nhưng biết rằng ma quỷ không thể ngang hàng với Thiên Chúa. Đức Kitô mới là Đấng chiến thắng.
Tuy nhiên, Người không ép buộc chúng ta đứng về phía Người: “Ai không đi với tôi là chống lại tôi.” (Lc 11,23) Trong cuộc chiến thiêng liêng, không có vùng đất hoàn toàn trung lập. Mỗi lựa chọn, mỗi thói quen, mỗi điều ta nuôi dưỡng trong lòng đều âm thầm trao thêm quyền làm chủ cho một phía. Bởi vậy, vấn đề không chỉ là ta tin có Thiên Chúa hay không, nhưng là: chúng ta có để cho Thiên Chúa được quyền quyết định cách ta suy nghĩ, lựa chọn và sống hay không?
3. Đừng để căn nhà trống
Sau khi thần ô uế ra khỏi một người, nó quay lại và thấy căn nhà “được quét tước, trang hoàng.” (Lc 11,25) Căn nhà sạch sẽ, ngăn nắp, nhưng lại thiếu một điều quan trọng: nhà sạch mà không có chủ. Đó là cơ hội để thần ô uế trở lại cùng với “bảy thần khác dữ hơn nó” (Lc 11,26).
Đây là lời cảnh tỉnh sâu nhất cho đời sống Kitô hữu: không chỉ bỏ một thói quen xấu hay tránh một dịp tội, mà điều xấu được lấy đi phải nhường chỗ cho điều tốt; khoảng trống của tội lỗi phải được lấp đầy bằng Lời Chúa, cầu nguyện, Thánh Thể và tình yêu đối với tha nhân. Nếu không, điều cũ rất dễ quay trở lại. Bởi Thiên Chúa không chỉ muốn quét sạch căn nhà tâm hồn; Người muốn đến ở trong căn nhà ấy.
Kết
Tin Mừng hôm nay bắt đầu bằng một con người được giải thoát khỏi quỷ dữ, nhưng lại kết thúc bằng một căn nhà có nguy cơ bị quỷ chiếm lại. Khoảng cách giữa hai hình ảnh ấy cho ta hiểu rằng: được giải thoát khỏi sự dữ mới chỉ là khởi đầu; điều quyết định là ta thuộc về ai sau khi được giải thoát.
Ta không thắng bóng tối chỉ bằng cách chống lại bóng tối, nhưng bằng cách đón nhận ánh sáng. Không thắng sự dữ chỉ bằng những quyết tâm từ bỏ, nhưng bằng cách để điều thiện lớn lên và để Đức Kitô chiếm lấy cuộc đời mình. Bởi một căn nhà trống vẫn có thể bị bóng tối trở lại; nhưng khi để cho Đức Kitô làm chủ tâm hồn, sự dữ không còn chỗ để ngự trị.

