THƯ MỤC VỤ THÁNG 7/2026
NOI GƯƠNG CÁC CHỨNG NHÂN ĐỒNG HƯƠNG LONG XUYÊN
GIÁO PHẬN THI HÀNH SỨ VỤ LOAN BÁO TIN MỪNG
Anh chị em thân mến!
Tháng Bảy năm nay, năm 2026, là thời gian đáng ghi nhớ trong lịch sử của Giáo phận Long Xuyên. Ngay đầu tháng, ngày 02/7, cùng với Giáo phận Cần Thơ và Giáo hội Việt Nam, chúng ta hân hoan cảm tạ Thiên Chúa khi Giáo hội long trọng tuyên phong Chân phước Linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp. Và hằng năm, vào cuối tháng 7, ngày 31, Giáo phận mừng kính hai vị tử đạo là Thánh Phêrô Đoàn Công Quý và Thánh Emmanuel Lê Văn Phụng. Đây là ba vị tử đạo đồng hương Long Xuyên của chúng ta. Cha Thánh Phêrô Đoàn Công Quý là cha sở, và Thánh giáo dân Emmanuel Lê Văn Phụng là ông câu của Họ đạo Đầu Nước, nay là Họ đạo Cù Lao Giêng. Cả hai bị bắt tại Cù Lao Giêng, bị giam tù và chết vì đức tin tại Châu Đốc. Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp sinh tại Chợ Mới, được rửa tội tại Họ đạo Cồn Phước, tu học tại chủng viện và dạy học tại chủng viện Cù Lao Giêng. Ngài đã phục vụ Họ đạo Tắc Sậy, chịu chém và được an táng tại Tắc Sậy.
Ba vị không chỉ là niềm tự hào của Giáo phận, nhưng cuộc đời và hoạt động của các ngài là tiêu biểu cho đường hướng của Giáo hội địa phương đáng hiện diện giữa lòng quê hương của miền sông nước và cù lao miền Tây Nam Bộ để xây dựng Hội Thánh và để loan báo Tin Mừng. Quả thật, các ngài đã viết nên Tin Mừng hội nhập với khung cảnh thiên nhiên của vùng đồng bằng sông Cửu Long, với nền văn hóa Miệt Vườn, và với đời sống tín ngưỡng và tôn giáo của người dân miền Tây Nam Bộ. Các ngài đã để lại một chứng từ sống động là gương mẫu và là những bài học cho giáo phận ngày nay về tính hiệp hành, về tình yêu và về đối thoại để thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Bài học thứ nhất: hiệp hành - Hiệp hành bắt đầu từ sự hiệp nhất - Thánh linh mục Phêrô Đoàn Công Quý quy tụ cộng đoàn Đầu Nước bằng đời sống mục tử đơn sơ. Thánh giáo dân Emmanuel Lê Văn Phụng cộng tác với mục tử phục vụ cộng đoàn giáo dân, hình thành một gia đình Thiên Chúa hiệp nhất và phát triển bởi sự hiệp hành giữa mục tử và giáo dân. Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp nổi tiếng vì trở thành người cha của tất cả mọi người, hiện diện giữa đàn chiên và chết vì đàn chiên. Ba cuộc đời khác nhau với những đường lối khác nhau, nhưng đều nói lên một điều: cộng đoàn tín hữu là một đoàn người lữ hành cùng hiệp nhất tiến bước trên con đường thập giá của Đức Kitô để thể hiện ơn gọi phổ quát: “Hoàn Thiện như Cha Trên Trời là Đấng Hoàn Thiện” và thực hiện lệnh truyền của Chúa Kitô: “Hãy Đi Rao Giảng Tin Mừng khắp thế gian”.
Như vậy, hiệp hành trước hết không phải là cơ cấu hay những cuộc họp, mà thiết yếu là biết bước đi cùng nhau, biết lắng nghe nhau, cùng nhau phân định thánh ý Chúa và cùng nhau thực hiện ý Chúa. Vì thế, các cộng đoàn giáo xứ, giáo họ… được mời gọi tiếp tục xây dựng sự hiệp nhất và bình an; các hội đoàn tông đồ giáo dân được khích lệ cộng tác với nhau; các gia đình được cổ vũ sống yêu thương, phục vụ nhau; giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân cùng chia sẻ trách nhiệm xây dựng Giáo hội. Quả thật, một Giáo hội hiệp hành sẽ là một Giáo hội có sức loan báo Tin Mừng.
Bài học thứ hai: Tình yêu tận hiến - Nếu phải chọn một từ để diễn tả cuộc đời của ba vị, có lẽ đó là tình yêu. Đó là tình yêu không dừng lại nơi người cùng tôn giáo, không dừng lại nơi người thân quen bằng hữu, không dừng lại nơi những người có thể đáp trả. Đó là tình yêu của Tin Mừng, là tình yêu vô điều kiện, là tình yêu vô vị lợi, là tình yêu không biên giới. Hai vị tử đạo Quý Phụng đã chấp nhận bị bắt vì sự bội phản để chịu án tử vì lòng trung thành với Đức Kitô nhưng không bao giờ oán hận. Cha Diệp sẵn sàng chết để giáo dân cũng như lương dân được sống: “Tôi sống giữa đoàn chiên và nếu chết, tôi sẽ chết giữa đoàn chiên.”
Đó chính là tình yêu cứu độ. Ngày nay, Giáo hội Long Xuyên chỉ có thể được củng cố và phát triển nếu trở thành Giáo hội của người nghèo, của người đau bệnh, của người di dân, của người già cô đơn, của trẻ em bị bỏ rơi, của những người đang cần được yêu thương. Tình yêu ấy cũng phải mở rộng đến anh chị em thuộc các tôn giáo bạn. Chúng ta khẳng định rằng tình yêu tận hiến chính là ánh sáng, là muối, là men sẽ tự nhiên lan tỏa.
Bài học thứ ba: Đối thoại là con đường loan báo Tin Mừng. Ba vị chứng nhân của chúng ta không dùng quyền lực để bảo vệ đức tin, cũng không dùng áp lực để loan truyền đức tin. Các ngài dùng sự hiền lành. Các ngài dùng lòng nhân hậu. Các ngài dùng sự khiêm nhường. Hiền lành, nhân hậu và khiêm nhường cũng là cách thế của Chúa Giêsu, sống mầu nhiệm nhập thể, nhập thế, khổ nạn và phục sinh để đối thoại với con người, và mời gọi con người bước theo Ngài: “Hãy đến và hãy học cùng Ta, vì Ta hiền lành và khiêm nhường trong lòng, và các ngươi sẽ tìm được sự bình an trong tâm hồn.”
Ngày nay, vùng đồng bằng sông Cửu Long là nơi nhiều tôn giáo cùng hiện diện. Đây không phải là một khó khăn nhưng là một hồng ân mở ra cơ hội đối thoại. Đối thoại để cùng cộng tác phục vụ con người trong năm lãnh vực sau: 1) Về bảo vệ Ngôi Nhà Chung tại vùng đồng bằng sông Cửu Long; 2) Về trách nhiệm đối với nền văn hóa Miệt Vườn; 3) Về những giá trị truyền thống của lòng hiếu thảo trong gia đình và cộng đồng; 4) Về giáo dục giới trẻ trong thời đại kỹ thuật số; và 5) Về đời sống tâm linh của các triết lý sống, của tín ngưỡng và của các tôn giáo tại miền Tây Nam Bộ.
Chúng ta không đối thoại để đánh mất căn tính Công giáo. Chúng ta không đối thoại để nhượng bộ chân lý nhưng để chân lý được đón nhận trong yêu thương. Chúng ta đối thoại theo gương Chúa Giêsu, Đấng đã đến để gặp gỡ con người.
Ước gì mỗi giáo xứ trở thành một mái nhà chung, mỗi gia đình Công giáo trở thành nhịp cầu nối kết tình người trong xóm làng và mỗi Kitô hữu trở thành một người kiến tạo hòa bình.
Hướng về Trung tâm Hành hương các Chứng nhân Long Xuyên - Trong tâm tình tri ân các vị tử đạo đồng hương và hướng về năm kỷ niệm 70 năm thành lập giáo phận, Giáo phận Long Xuyên đang ấp ủ một công trình mang nhiều ý nghĩa: Trung tâm Hành hương các chứng nhân Long Xuyên tại Cù Lao Giêng. Đây là vùng đất thánh của Giáo phận. Nơi đây có Họ đạo Đầu Nước, nơi Thánh Phêrô Đoàn Công Quý từng làm cha sở. Nơi đây Thánh Emmanuel Lê Văn Phụng từng phục vụ với vai trò ông câu. Nơi đây cũng gần quê hương, nơi sinh ra, được rửa tội, được đào tạo trong ơn gọi linh mục của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp.
Chúng tôi mong muốn Trung tâm này không chỉ là nơi hành hương. Hơn thế nữa, nơi đây còn là ngôi nhà của đời sống nội tâm, nơi dành cho các khóa linh thao và tĩnh tâm.
Nơi đây sẽ tổ chức các khóa huấn luyện giáo dân trưởng thành để thi hành sứ vụ tông đồ giữa đời, sẽ là trường học huấn luyện những người trẻ, cụ thể là thiếu nhi, biết sống đức tin và loan truyền đức tin trong xã hội hôm nay. Nơi đây cũng được xem là nơi nghiên cứu và gìn giữ lịch sử truyền giáo của vùng Cù Lao Giêng và của toàn giáo phận. Ngoài ra, nơi đây cũng được xây dựng thành nơi bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng của đồng bằng sông Cửu Long, chăm sóc ngôi nhà chung theo tinh thần Kitô giáo, một nơi lưu giữ và phát huy nét đẹp văn hóa miệt vườn, để Tin Mừng tiếp tục bén rễ trong lòng dân tộc.
Giáo phận ước mong rằng công trình này sẽ trở thành món quà thiêng liêng mà thế hệ hôm nay trao lại cho con cháu mai sau.
Một cách cụ thể và ngay trước mắt, giáo phận quyết định từ năm 2027, hằng năm, mọi thành phần dân Chúa trong giáo phận được mời gọi quy tụ để cử hành lễ trọng thể kính hai thánh tử đạo Long Xuyên vào ngày 31/7 tại trung tâm hành hương Cù Lao Giêng. Và vào ngày 12/3 sẽ là ngày toàn giáo phận tôn kính Chân phước linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp cũng tại trung tâm hành hương Cù Lao Giêng này.
Anh chị em thân mến,
Các vị tử đạo đồng hương Long Xuyên không mời gọi chúng ta tìm về quá khứ để tự hào, nhưng để bước tới tương lai với một sự nhiệt tâm mới, với cách thể hiện mới, với phương thế mới và với các mối tương quan mới.
Nguyện xin Đức Maria, Nữ Vương Hòa Bình, cùng Thánh Phêrô Đoàn Công Quý, Thánh Emmanuel Lê Văn Phụng và Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp cầu bầu cho Giáo phận Long Xuyên luôn trung thành với sứ mạng Chúa trao, để mỗi cộng đoàn trở thành dấu chỉ của hy vọng, mỗi gia đình trở thành mái ấm của tình yêu và mỗi người tín hữu trở thành một chứng nhân sống động của Tin Mừng.
Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.
Giuse Trần Văn Toản
Giám mục Giáo phận Long Xuyên
Nguồn: giaophanlongxuyen.org
