Khép lại sứ vụ hoạt động sôi nổi – Mở ra sứ vụ cầu nguyện liên lỉ

“Chính Thầy đã chọn anh em và cắt cử anh em, để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại” (Ga 15,16)

Cuộc đời linh mục là một chuỗi hành trình lên đường không ngừng nghỉ. Có những bước chân đi qua những vùng đất xa xôi, lạ lẫm, có những tháng năm âm thầm gieo trồng, có những đoạn đường phải bước đi giữa những thử thách, bệnh tật và ngay cả những giới hạn nơi thân xác. Thế nhưng, nơi tất cả những chặng đường ấy, điều còn lại không phải là những công trình hay chức vụ, mà là lòng trung thành với tiếng gọi của Thiên Chúa.

Hôm nay, ngày 22 tháng 6 năm 2026, cha Đaminh Nguyễn Đức Mười chính thức khép lại hành trình mục vụ hoạt động sôi nổi trong 76 năm tuổi đời, 63 năm sống ơn gọi và 37 năm sống đời linh mục. Theo Giáo luật cũng như theo quy định chung của Giáo hội, khi một linh mục bước sang tuổi 75 trọn, ngài nhận một bài sai mang hai chữ “Nghỉ hưu”, nhưng cùng với đó là một sứ vụ rất riêng, rất đặc biệt: “Cầu nguyện liên lỉ cho Giáo phận, cho linh mục đoàn, cho giáo dân và cho chính mình.”

Nếu trước đây là những tháng ngày bận rộn nơi giáo xứ, với những chuyến đi, với việc chăm sóc đoàn chiên và xây dựng các hội đoàn, thì hôm nay một hành trình mới được mở ra: hành trình của sự âm thầm lặng lẽ, chuỗi ngày của hy lễ và của những lời cầu nguyện. Một sứ vụ được khép lại, để rồi một sứ vụ khác được bắt đầu.

Khởi đi từ mảnh đất của đức tin

Ngày 20 tháng 9 năm 1950, cha Đaminh chào đời tại Giáo xứ Trung Châu, thuộc Giáo phận Thái Bình – vùng đất giàu truyền thống đức tin với nhiều ơn gọi linh mục, tu sỹ và đời sống đạo sốt sắng. Năm 1954, biến cố di cư đã viết lên một trang mới cho gia đình. Rời bỏ quê hương miền Bắc, gia đình ông bà cố đến sinh sống tại Giáo xứ Lạc An. Có lẽ vào thời điểm ấy, không ai biết rằng những bước chân rời quê hương năm xưa, lại là khởi đầu cho một hành trình dài mà Thiên Chúa đã chuẩn bị từ trước cho cha Đaminh, giống như lời Chúa nói với ngôn sứ Giêrêmia: “Trước khi cho ngươi thành hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi; trước khi ngươi lọt lòng mẹ, Ta đã thánh hiến ngươi” (Gr 1,5). Thiên Chúa vẫn âm thầm dẫn dắt cuộc đời con người qua những biến cố tưởng chừng như rất đỗi bình thường.

Hạt giống ơn gọi lớn lên trong chờ đợi

Năm 1963, cha bước vào Tiểu chủng viện Á Thánh Quý tại Cần Thơ. Năm 1965, gia đình cha chuyển đến Giáo xứ Thái Xuân thuộc Giáo phận Xuân Lộc. Năm 1972, cha gia nhập Đại chủng viện Xuân Bích Vĩnh Long (Saint-Sulpice), tiếp tục hành trình chuẩn bị cho một đời dâng hiến.

Sau khi hoàn tất chương trình Triết học năm 1975, cha bước vào năm thử, nhưng hành trình ấy lại không diễn ra một hay hai năm suôn sẻ như dự tính. Hơn mười ba năm tại các Giáo xứ: Quản Long, Ninh Sơn, Cái Cấm, là khoảng thời gian chờ đợi kéo dài và nhiều thử thách, như tên gọi của năm đào tạo Chủng sinh, “năm thử”. Hơn mười ba năm ấy hẳn không phải là những tháng ngày dễ dàng, nhưng Thiên Chúa nhiều khi không vội vàng như con người, Ngài không chỉ đào luyện người linh mục bằng sách vở, mà còn bằng sự kiên trì, bằng những chờ đợi và một lòng tín thác. Có những ơn gọi trưởng thành không phải bằng những bước đi nhanh chóng, nhưng bằng khả năng ở lại và trung thành.

Người mục tử của những cuộc lên đường

Ngày 9 tháng 5 năm 1989, cha Đaminh được Đức cha Emmanuel Lê Phong Thuận truyền chức linh mục tại Giáo xứ Cái Cấm. Từ đây bắt đầu hành trình của một người mục tử luôn lên đường, cha phục vụ tại Cái Cấm, kiêm thêm họ đạo Cái Rắn với việc sửa sang ngôi nhà thờ Cái Cấm đơn sơ bằng cây lá.

Năm 1994, cha được bổ nhiệm làm cha sở Kênh Nước Lên và kiêm thêm các họ đạo Kinh Ba, Đất Mới, những vùng đất còn nhiều khó khăn trở thành nơi cha âm thầm gieo trồng hạt giống Tin Mừng. Và rồi, từ năm 2003 đến 2006, ngôi nhà thờ Kênh Nước Lên được xây dựng.

Năm 2010, cha phục vụ tại Ao Kho; năm 2011 cha trở về Quản Long; năm 2015 nhận sứ vụ cha sở An Hội và từ năm 2018 đến 2024 tiếp tục xây dựng ngôi thánh đường An Hội. Và năm 2025, cha nhận sứ vụ trùng tu và chăm sóc Trụ sở Giáo phận Cần Thơ tại Sài Gòn.

Nhìn lại hành trình ấy, người ta nhận ra nơi cha Đaminh một nét rất đặc biệt: từ Giáo xứ Thánh Tâm, Đồng Nai, cha lên đường đến vùng đất Cà Mau và gắn bó phục vụ hơn bốn mươi năm nơi miền cực Nam của Tổ Quốc; rồi tiếp tục hành trình về lại Cần Thơ và sau đó trở lại Sài Gòn. Sống giữa miền sông nước, nhưng cha lại không biết bơi; thậm chí đã có lần cha gặp nạn đắm thuyền, suýt mất mạng giữa dòng nước mênh mang. Đó là một hành trình dài của những cuộc lên đường không ngơi nghỉ. Không chỉ là những chặng đường địa lý trải dài theo năm tháng, nhưng còn là hành trình của một trái tim mục tử luôn thuộc trọn về đoàn chiên được trao phó. Và trên tất cả, đó là hành trình được nâng đỡ, chở che bởi sự quan phòng yêu thương của Thiên Chúa.

“Cha Mười Cùi” – một tên gọi được viết bằng tình yêu

Trong đời sống linh mục, đôi khi có những danh xưng không đến từ chức vụ hay thành tích, nhưng được sinh ra từ điều người khác cảm nhận được nơi một con người. Cha Đaminh được nhiều người trìu mến gọi bằng một cái tên rất đặc biệt: “Cha Mười Cùi.”

Đằng sau cái tên bình dị ấy là một tình yêu rất cụ thể dành cho những người mắc bệnh phong cùi - những người mà cha Đaminh gọi là Anh Chị Em, họ thường phải mang trên mình không chỉ nỗi đau thể xác mà còn cả những mặc cảm, cô đơn, sự xa cách của gia đình và xã hội. Cha quan tâm, thăm viếng, chăm sóc và đồng hành với họ bằng sự gần gũi phát xuất từ quả tim mục tử, một trái tim luôn chạnh lòng thương, chứ không phải là một chuyên viên chỉ làm việc bác ái xã hội.

Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, có lẽ vẫn chưa đủ để diễn tả trọn vẹn con tim mục tử của cha. Bởi ở bất cứ giáo xứ nào cha hiện diện, người nghèo luôn chiếm một vị trí rất đặc biệt trong lòng cha. Cha không chỉ chăm lo đời sống đức tin của cộng đoàn, mà còn thao thức trước những nhu cầu rất cụ thể của cuộc sống thường ngày. Đó là những phần quà nhu yếu phẩm dành cho các gia đình khó khăn; là những suất học bổng nâng bước các em học sinh nghèo tiếp tục đến trường; là những lưu xá mở rộng vòng tay đón nhận những em ở xa có nơi cư ngụ để học tập, sống đức tin và từng bước nuôi dưỡng ơn gọi linh mục, ươm trồng đời sống thánh hiến; là những cây cầu nối liền đôi bờ để người dân đi lại thuận tiện hơn; là những mái nhà khang trang dành cho những gia đình anh chị em bệnh nhân phong; là những giếng nước sạch được đào lên giữa những vùng đất còn nhiều thiếu thốn. Có những việc làm âm thầm đến mức ít ai biết đến, nhưng chính sự âm thầm ấy lại làm cho biết bao người cảm nhận rằng họ không bị lãng quên giữa dòng xoáy cuộc đời.

Có lẽ nhiều người nhìn cha Đaminh từ bên ngoài sẽ thấy nơi ngài dáng vẻ của một con người khá cứng rắn và nghiêm nghị: Gương mặt “ít nói”, bộ râu quai nón nom ngầu ngầu, tác phong thẳng thắn đôi khi khiến người khác nghĩ rằng ngài rất khó gần, nhưng những ai đã sống và làm việc bên cạnh ngài lâu hơn sẽ nhận ra một điều rất khác: ẩn sâu bên dưới vẻ cứng cỏi ấy lại là một trái tim rất nhạy bén trước nỗi đau của người khác, một quả tim dễ chạnh lòng trước những cảnh đời cơ cực, và một con tim luôn thao thức với Giáo hội - sentire cum Ecclesia.

Thật thế, có những con người không giỏi diễn tả tình cảm bằng lời nói, họ chọn cách yêu thương bằng hành động, và cha Đaminh là một người như thế. Cha không chỉ quan tâm đến những người nghèo, nhưng còn dành một tình yêu rất đặc biệt cho những mầm non ơn gọi linh mục và tu sỹ. Có lẽ vì chính bản thân đã đi qua những năm tháng dài của chờ đợi và thử thách, nên cha hiểu sâu sắc giá trị của một ơn gọi được nâng đỡ đúng lúc. Tại những giáo xứ cha phục vụ, cha luôn âm thầm động viên, khích lệ, hỗ trợ cả tinh thần lẫn vật chất cho những người trẻ đang thao thức bước theo tiếng Chúa gọi. Có những người con thiêng liêng của cha ngày ấy hôm nay đã trở thành linh mục, tu sỹ, đang nhiệt thành phục vụ trên cánh đồng truyền giáo. Có những ngôi nhà thờ được xây bằng gạch đá, nhưng cũng có những ngôi nhà thờ được dựng xây bằng con người, đó mới chính là công trình đẹp nhất, vĩ đại nhất mà một đời người linh mục có thể để lại mà không ai có thể tẩy xóa đi được. Những cây cầu rồi sẽ cũ đi theo năm tháng được người khác xây lại, những giếng nước có thể đổi thay, những công trình vật chất một ngày nào đó cũng cần được sửa chữa lại, thậm chí là biến mất không còn vết tích; nhưng những con người được yêu thương, những mầm ơn gọi được nâng đỡ và những trái tim được chạm đến bằng tình yêu sẽ tiếp tục sinh hoa kết trái mãi về sau.

Một sứ vụ mới giữa những giới hạn của thân xác

Hôm nay, cha Đaminh khép lại một hành trình mục vụ đầy nhiệt huyết để bước sang một sứ vụ mới: sứ vụ cầu nguyện âm thầm và liên lỉ. Đặc biệt hơn, hành trình ấy lại diễn ra giữa những giới hạn của bệnh tật và sự suy yếu nơi thân xác. Cha là linh mục thứ hai của Giáo phận bước vào hành trình lọc máu, chạy thận với ba lần mỗi tuần. Người đời có thể nhìn thấy nơi cha sự mệt mỏi và hao mòn của thân xác, nhưng Thiên Chúa lại nhìn thấy một của lễ âm thầm đang từng ngày được dâng lên. Thánh Phaolô đã từng cảm nghiệm sâu sắc và thốt lên rằng: “Khi tôi yếu chính là lúc tôi mạnh” (2 Cr 12,10). Quả thật, có những người phục vụ bằng sức trẻ, có những người phục vụ bằng tài năng và sự năng động; nhưng trong lòng Giáo hội vẫn có đó biết bao con người tiếp tục phục vụ bằng chính những đau đớn, hy sinh và sự kết hiệp âm thầm với thập giá Chúa Kitô. Bởi lời cầu nguyện được dâng lên từ đau khổ, từ những giọt nước mắt, đôi khi lại trở thành lời cầu nguyện mạnh mẽ nhất trước nhan Thiên Chúa.

Nhìn lại hành trình 76 năm tuổi đời, 63 năm sống ơn gọi và 37 năm linh mục, điều còn lại không chỉ là những giáo xứ cha từng phục vụ, những con người đã từng được yêu thương, những ngôi thánh đường nguy nga, lộng lẫy được dựng xây hay những chặng đường đã đi qua, nhưng điều còn lại chính là hai tiếng  “Xin vâng”, được gói trọn trong từng lời Kinh Mân Côi mà cha Đaminh cùng với Mẹ Maria tạ ơn Chúa mỗi ngày, vì “Hồng ân Thiên Chúa bao la, muôn đời con vẫn ngợi ca ơn Ngài” - như châm ngôn cho đời linh mục của cha, được lặp đi lặp lại suốt cuộc đời.

Hôm nay, hành trình hoạt động mục vụ sôi nổi có thể khép lại, nhưng đời linh mục không có ngày nghỉ hưu, bởi khi đôi chân mục tử dần chậm lại, trái tim mục tử vẫn không ngừng bước tới. Và có lẽ bài giảng sâu sắc nhất của cuộc đời cha Đaminh hôm nay sẽ ít dần được nói hùng hồn bằng lời nơi tòa giảng, nhưng lại đang được viết từng ngày bằng sự trung thành, bằng hy sinh và bằng lời cầu nguyện âm thầm: Vẫn tiếp tục yêu thương, vẫn tiếp tục dâng hiến, vẫn tiếp tục cầu nguyện, cho đến ngày trở về trong vòng tay của Đấng đã gọi cha ngay từ thuở ban đầu.

Gia đình linh tông và Gia đình Trụ sở Giáo Phận Cần Thơ tại Sài Gòn viết về cha

Hình ảnh trong ngày Nhà Hưu dưỡng đón Cha Đaminh