Lược sử Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Fatima Rạch Súc - Giáo phận Cần Thơ

Vào khoảng năm 1956, cha Philipphê Nguyễn Kim Điền - Dòng Tiểu Đệ, hằng ngày đạp xe thồ đến vùng đất hẻo lánh Rạch Súc để quy tụ các anh em lao động, cùng nhau làm việc để kiếm sống, và ngài cũng dạy cho họ biết có Thiên Chúa mà người Việt gọi cách thân thương là “Ông Trời”, chính là Cha chung của mọi người.

Năm 1960, cha Philipphê Nguyễn Kim Điền được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm Giám mục Chánh tòa Giáo phận Cần Thơ (và sau đó trở thành Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Huế). Công việc Truyền giáo được trao lại cho các thầy Tiểu Đệ.

Năm 1961, cha Tađêô Lý Thanh Truyền được Đức cha bổ nhiệm phụ trách Dòng Truyền Giáo tại Cần Thơ, kiêm nhiệm hai điểm truyền giáo tại Rạch Súc. Bên cạnh Rạch Sao, ngài cho cất một căn nhà bằng tre lá (Khu vực Bãi đậu xe của Đài Đức Mẹ hiện nay), và gởi các Thầy Truyền giáo đến để dạy học cho các em nhỏ, thăm viếng, khám bệnh và phát thuốc cho những người già yếu bệnh tật. Qua đó, các Thầy có cơ hội giới thiệu Chúa cho họ.

Năm 1966, cha Phêrô Nguyễn Văn Chính thay thế cha Tađêô Truyền phụ trách Dòng Truyền Giáo và hai điểm truyền giáo tại Rạch Súc.

Vào năm 1968, một vài gia đình Công giáo tại Mương Mẫu (Rạch Súc trong, bây giờ là Giáo xứ Bình An) tản cư ra ở trên phần đất của ông bà, gần giáo điểm Rạch Súc ngoài (toạ lạc cạnh Rạch Sao). Cha Phêrô Nguyễn Văn Chính và các Thầy đã đặt một tượng Đức Mẹ Lộ Đức nhỏ trên một đài gỗ đơn sơ dưới tán cây vú sữa cặp mé lộ. Mỗi buổi tối, các Thầy quy tụ các em nhỏ và những người ở gần đó đến trước Tượng Đức Mẹ để dạy họ đọc kinh cầu nguyện... Ngoài ra, cha Phêrô Nguyễn Văn Chính cũng cho cất một Nhà Nguyện nhỏ bằng tre lá tại nơi này.

Đến năm 1970, do chiến tranh ác liệt, các Thầy Truyền giáo phải trở về Cần Thơ, nên không còn ai trực tiếp ở tại Giáo điểm này nữa.

Năm 1971, cha Phanxicô Xavier Vũ Viết Hải, là cha sở Họ đạo Thới Hòa (nhà thờ Lộ 19), được Đức Cha Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang bổ nhiệm trông coi thêm hai Giáo điểm : Rạch Súc trong và Rạch Súc ngoài.

Vào ngày 15.6.1971, Ông Bà Bành Văn Khuê - Nguyễn Thị Sảnh (Địa chỉ : số 7A Tự Đức, Cần Thơ) hiến cho Họ đạo Rạch Súc “một công (01) đất vườn để xây cất Nhà thờ và đặt Tượng Đức Mẹ” (Địa chỉ : đường Võ Huy Tập, khóm III, phường An Thới, quận Nhứt, Thị xã Cần Thơ  - nay là đường Trần Quang Diệu, phường An Thới, quận Bình Thuỷ, TP. Cần Thơ) [1].

Vào năm 1973, Nhà nguyện Rạch Sao được dời qua khu đất do Gia đình Bà Phan Mỹ Lệ hiến tặng, tọa lạc tại ấp Bình Nhựt A, xã Long Hoà, Cần Thơ (Nhà thờ Rạch Súc hiện nay).

Vào khoảng năm 1973-1974, theo những người lương dân quanh vùng kể lại, có những đêm tối trời họ thấy “hiện tượng một người phụ nữ áo trắng toả hào quang” xuất hiện tại khu vực này. Ban ngày, một số người đến khu vực này tìm hiểu thì nhận ra vị trí được cho là “người phụ nữ áo trắng toả hào quang” xuất hiện chính là từ Tượng Đức Mẹ dưới tán cây vú sữa ở mé sông Rạch Sao qua phía bên kia đường.

Nhiều người Công giáo nghe được câu chuyện này và kể lại cho Cha Phanxicô Xavier Vũ Viết Hải. Sau thời gian tìm hiểu cặn kẽ, ngài đã quyết định đặt Tượng Đức Mẹ tại nơi mà một số người cho rằng có “người phụ nữ áo trắng toả hào quang” thường đi đến và biến đi. Thánh tượng Đức Mẹ ban ơn cao hơn 3 mét bằng xi-măng cốt thép, được cung nghinh “từ Ngã Ba Cầu Ván đến địa điểm Rạch Sao” [2]. Vào lúc 4 giờ chiều ngày 19.5.1974, Thánh Tượng Đức Mẹ được đặt lên Đài và Thánh lễ được cử hành để “cầu nguyện cho hoà bình toàn dân an lành” [3]. Như vậy, Đài và Thánh Tượng Đức Mẹ đã hiện diện tại nơi này xuyên suốt từ năm 1974 đến hôm nay!

Sau biến cố 30 tháng Tư năm 1975, Đức Cha Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang bổ nhiệm Cha Giuse Đỗ Kim Sơn về làm Cha sở thường trú đầu tiên của Họ đạo Rạch Súc. Vì hoàn cảnh thay đổi và khó khăn, nên giáo dân ít đến kính viếng Đức Mẹ. Cha Giuse có ý định dời Thánh Tượng Đức Mẹ về Nhà thờ Rạch Súc để tiện cho giáo dân kính viếng và chăm sóc, nhưng Đức Cha Giacôbê đã hướng dẫn, đại ý như sau : nếu di dời Đức Mẹ về nhà thờ thì Đức Mẹ trở thành “của riêng” của Họ đạo rồi, anh chị em lương dân sẽ không đến kính viếng Đức Mẹ nữa. Mà Đức Mẹ linh thiêng là không phải ở “cái Đài” mà là ở “cục Đất” [4]. Vì thế, Cha Giuse không có ý định di dời Đài Đức Mẹ nữa.

Từ đó đến nay Đức Mẹ vẫn làm chủ miếng đất này [5], và Mẹ đã ban rất nhiều ơn lành hồn xác cho nhiều anh chị em lương dân cũng như giáo dân, mỗi khi chạy đến van xin Mẹ thương cứu giúp đỡ nâng. Trường hợp điển hình là Cha Phanxicô Vũ Viết Hải : Sau biến cố 1975, cha Phanxicô về Họ đạo Nam Hải, có một lần ngài bị bệnh “gai cột sống” phải nằm trên giường hơn một năm. Thời bao cấp lúc bấy giờ thuốc thang chạy chữa thật khó khăn, bác sĩ bảo cha già rồi không mổ được. Giáo dân Rạch Súc hay tin liền hiệp ý với cha khấn xin với Đức Mẹ Rạch Súc chữa lành, sau đó cha đã khỏi bệnh và đi lại được. Cha đã đến để tạ ơn Đức Mẹ Rạch Súc [6].

Những năm sau đó, một số bà thuộc Dòng Ba Cát Minh Bình Thuỷ lặn lội vượt mọi cản trở và khó khăn để đến viếng Đức Mẹ Rạch Súc và Lần Chuỗi vào mỗi trưa thứ Bảy đầu tháng. Cha Đôminicô Vũ Phụng Thiên thỉnh thoảng cũng dẫn một số bà con từ Cần Thơ đến kính viếng Đức Mẹ.

Từ năm 1980, Cha Giuse Đỗ Kim Sơn mời gọi các chị em Dòng Ba Cát Minh Bình Thuỷ, Thới Thạnh, Chánh Toà, An Thạnh… đến Đài Đức Mẹ Rạch Súc để làm Giờ Đền Tạ Mẫu Tâm và Lần Chuỗi; sau đó qua Nhà thờ Rạch Súc Chầu Thánh Thể và làm Giờ Đền Tạ Thánh Tâm vào lúc 12g30 mỗi ngày thứ Bảy. Từ đó, số người đến kính viếng Đức Mẹ Rạch Súc ngày một gia tăng, không chỉ vào ngày thứ Bảy hằng tuần mà đặc biệt còn vào ngày 13 hằng tháng nữa!

Năm 1994, Đức Cha bổ nhiệm Cha Phanxicô Xavier Đinh Trọng Tự làm Cha sở Rạch Súc thay cho Cha Giuse Đỗ Kim Sơn, và ngài tiếp tục chương trình tôn kính Đức Mẹ mỗi ngày 13 hằng tháng : Lần Chuỗi tại Đài Đức Mẹ, sau đó dâng Thánh lễ kính Đức Mẹ tại Nhà thờ. Ngài cũng mời thêm quý cha đến giải tội và dâng Lễ cho bà con giáo dân.

Năm 2010, Cha Phanxicô Xavier Đinh Trọng Tự đã chỉnh trang lại Đài Đức Mẹ. Đức Cha Stêphanô Tri Bửu Thiên đã đến làm phép và kính viếng Đức Mẹ Rạch Súc. Từ đó, mỗi ngày 13 hằng tháng, Chương trình hành hương kính Đức Mẹ được tổ chức quy củ hơn, số lượng bà con lương giáo đến với Đức Mẹ mỗi ngày một đông hơn. Đặc biệt, vào ngày 13 tháng Năm và 13 tháng Mười hằng năm, chương trình Hành Hương kính Đức Mẹ Rạch Súc được tổ chức long trọng hơn :

- Ngày 13 hàng tháng : Lần Chuỗi tại Đài Đức Mẹ lúc 11g00, sau đó Kiệu Đức Mẹ và Thánh lễ tại Nhà Thờ lúc 12g00.

- Ngày 13 tháng Năm và tháng Mười : khởi sự từ 11g00 và kết thúc sau Thánh lễ lúc 20g00 do Đức Cha chủ sự. Tham gia các chương trình tôn vinh Đức Mẹ còn có sự cộng tác của Quý Hội Dòng trong giáo phận, và của nhiều nhóm, nhiều hội đoàn đạo đức khác.

- Mỗi ngày 13 tháng Năm và tháng Mười, Đức Cha Stêphanô đều đến chủ sự Thánh lễ Bế mạc Hành Hương vào lúc 20g00, và không ít lần, ngài bày tỏ ước ao biến Rạch Súc thành Trung Tâm Hành hương Đức Mẹ Fatima của Giáo phận Cần Thơ. Lời khích lệ của vị chủ chăn giáo phận vẫn vang vọng trong tâm khảm con cái của Mẹ : “Chúng ta hành hương Kính Đức Mẹ Fatima Rạch Súc hoài hoài hoài…”!!!

- Ngày 22.7.2018, Cha Cố Phanxicô đi nghỉ hưu. Đức Cha bổ nhiệm cha Phêrô Vũ Văn Hài từ Cái Tắc về làm Cha sở vào ngày 29.7.2018. Tiếp nối công trình của vị tiền nhiệm thánh thiện, Cha Phêrô tổ chức ngày 13 tháng Năm và tháng Mười khởi sự từ 9g00.

- Năm 2021, sau những lần sửa chữa nhỏ lẻ, Giáo xứ Rạch Súc đã tiến hành trùng tu Đài Đức Mẹ với sự giúp đỡ của Quý Ân Nhân xa gần : phục chế Thánh Tượng Đức Mẹ, làm mới hoàn toàn khu vực Tượng Đài, chính thức gọi tên “Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Rạch Súc”, là địa điểm Hành Hương Đức Mẹ của Giáo phận Cần Thơ.

- Ngày 13.5.2022 : Cha Quản Hạt Cần Thơ dâng Thánh lễ đầu tiên tại Đài Đức Mẹ sau nhiều chục năm gián đoạn, làm phép lại Tượng Đài Đức Mẹ và toàn bộ khu nhà mới sau khi đã được trùng tu.

Hiện nay, Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Rạch Súc bao gồm các hạng mục sau :

+ Linh Đài Đức Mẹ

+ Phòng Chầu Thánh Thể đặt Mình Thánh Chúa 24/24

+ Phòng Giao Hoà : mỗi ngày vào trước Thánh Lễ 12g00 và 9g00-11g30 ngày 13 hằng tháng.

+ Phòng nghỉ chân cho khách Tĩnh Tâm bên Mẹ trọn ngày (phía sau Linh Đài).

+ Khu vực cầu nguyện

+ Khu vực giữ xe : có người phụ trách Giữ xe cho khách Hành hương từ 7g00 - 20g00 mỗi ngày.

+ “Bách Hoá Phục Vụ” : giới thiệu các sản phẩm của các Dòng Tu, phục vụ cho bà con đến kính viếng Đức Mẹ Rạch Súc và tạo cơ hội cho mọi người có thể làm việc bác ái.

04/08/2025, Cha sở Phêrô Vũ Văn Hài chia tay Giáo xứ Rạch Súc để nhận nhiệm sở Giáo xứ Chính tòa cùng với trọng trách Tổng Đại Diện của Giáo phận Cần Thơ.

05/08/2025, Cha Giuse Nguyễn Văn Trực được Đức Giám mục Giáo phận thuyên chuyển từ Giáo xứ Bến Bàu, hạt Bạc Liêu về nhận nhiệm sở Rạch Súc để tiếp tục xây dựng và phát triển Giáo xứ cũng như Trung Tâm Hành Hương này.