Đoạn Tin Mừng hôm nay là một trong những bản văn cô đọng nhất của toàn bộ Tin Mừng Gioan. Ở trung tâm là một lời có thể xem như tóm lại toàn bộ mạc khải Kitô giáo: “Thiên Chúa yêu thế gian…” (c.16). Không phải là một ý tưởng đạo đức, nhưng là một hành động cụ thể: ban chính Con Một.

Từ điểm khởi đầu là tình yêu ấy, Đức Giêsu mở ra hai hướng: được cứu hay tự khép mình lại; bước vào ánh sáng hay ở lại trong bóng tối.

1. Một tình yêu sâu thẳm đi bước trước

“Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một” (c.16). Câu này quá quen thuộc, đến mức đôi khi ta nghe mà không còn cảm thấy sức nặng của nó nữa. Nhưng nếu đọc kỹ, ta sẽ thấy đây là một câu gây chấn động. Thiên Chúa không đợi thế gian trở nên rốt lành rồi mới yêu. Người yêu ngay khi thế gian còn đang khước từ Người.

Thiên Chúa yêu không phải vì ta đáng yêu, nhưng chính tình yêu của Người làm cho ta trở nên đáng được cứu. Tình yêu ấy đi bước trước. Tình yêu ấy không phải là phần thưởng cho người công chính, nhưng là khởi đầu cho người tội lỗi.

“Đã ban Con Một” không chỉ có nghĩa là được sai đến, nhưng là bị trao nộp. Nơi Đức Giêsu chịu treo trên thập giá, tình yêu ấy không còn là ý niệm, nhưng là sự hiến trao đến cùng.

2. Tin là trao phó đời mình

“…để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời” (c.16). Trong Tin Mừng Gioan, “tin” không chỉ là chấp nhận một điều đúng, nhưng là gắn bó và phó thác. Từ pisteuō trong tiếng Hy lạp diễn tả một sự đặt đời mình vào tay Đấng khác.

“Khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời.” Đức Giêsu không chỉ nói về cái chết thể lý, nhưng về một tình trạng sống mà không còn ánh sáng, không còn sự hiệp thông với Thiên Chúa. Có những người vẫn sống, nhưng bên trong đã héo úa. Tin vào Đức Kitô là bước vào một sự sống khác ngay từ bây giờ, chứ không chỉ là chờ một phần thưởng ở đời sau.

3. Tình yêu cứu độ

“Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để kết án thế gian, nhưng là để thế gian, nhờ Con của Người, mà được cứu độ” (c.17). Đức Giêsu không đến như một quan tòa, nhưng như Đấng Cứu Độ. Người không phủ nhận tội lỗi, nhưng không lấy việc kết án làm mục tiêu. Người đến để mở một lối thoát.

Điều này chạm đến một thực tế: có những người sống đạo trong sợ hãi hơn là yêu mến. Họ giữ đạo trong căng thẳng, không có tự do. Tin Mừng hôm nay chữa lại hình ảnh đó: Thiên Chúa không muốn con người bị đè bẹp bởi mặc cảm, nhưng được nâng dậy và đưa ra khỏi bóng tối.

4. Bị xét xử vì con người từ chối ánh sáng

“Ai tin vào Con của Người thì không bị xét xử; nhưng kẻ không tin thì bị xét xử rồi” (c.18). Câu này nghe có vẻ nặng, nhưng phải đọc tiếp mới hiểu đúng ý của Đức Giêsu. Người giải thích ngay sau đó: “Đây là bản án: ánh sáng đã đến thế gian, nhưng người ta đã chuộng bóng tối hơn ánh sáng, vì các việc họ làm đều xấu xa” (c.19).

Ánh sáng đã đến, cửa đã mở, ơn cứu độ đã được trao ban. Nhưng con người có thể vẫn thích bóng tối hơn, vì bóng tối cho phép họ khỏi phải thay đổi, khỏi phải hoán cải.

Từ “ánh sáng” trong Gioan không chỉ là biểu tượng của tri thức, nhưng là chính sự hiện diện của Thiên Chúa trong Đức Kitô – là ánh sáng vạch trần và thanh luyện. Nhiều người không từ chối Chúa bên ngoài, nhưng vì họ sợ ánh sáng, sợ phải nhìn thẳng vào trong lòng mình.

5. Sống theo sự thật là dám bước ra ánh sáng

“Còn ai sống theo sự thật thì đến cùng ánh sáng, để thiên hạ thấy rõ các việc của người ấy đã được thực hiện trong Thiên Chúa” (c.21).

Sự thật trong Tin Mừng không phải là một mớ ý niệm đúng, nhưng là một lối sống không gian dối, không che đậy, không chia đôi lòng mình.

Người đến với ánh sáng không phải là người hoàn hảo, nhưng là người thành thật. Họ có thể yếu đuối, có thể còn vấp ngã, nhưng họ không muốn ở lì trong bóng tối. Họ để Chúa soi vào, chạm vào.

“Đã được thực hiện trong Thiên Chúa.” Người sống trong ánh sáng không tự khoe mình, nhưng nhận ra mọi điều tốt là hoa trái của ân sủng. Càng ở trong ánh sáng, con người càng khiêm tốn.

Kết

Mùa Phục Sinh là mùa của ánh sáng. Nhưng ánh sáng Phục Sinh không chỉ để chiêm ngắm; ánh sáng ấy đòi ta bước ra. Bước ra khỏi những tự dối lòng, những thỏa hiệp âm thầm, những vùng tối ta vẫn cố giữ lại.

Và khi dám bước ra như thế, ta sẽ nhận ra một điều rất căn bản: Thiên Chúa yêu thương thế gian. Đức Giêsu đến không phải để kết án, nhưng để cứu, để chữa lành và dẫn ta vào sự sống.