Có những điều bên ngoài rất dễ nhìn thấy: cách ăn mặc, lời nói, nghi thức, tập tục... Nhưng có những điều quan trọng nhất lại không ai nhìn thấy được: ý hướng, động cơ và trái tim của một con người. Chính vì thế, chúng ta thường dành nhiều thời gian để chăm chút vẻ bề ngoài hơn là thanh luyện nội tâm.

Những người Pharisêu trong Tin Mừng hôm nay không kết án Đức Giêsu vì Người làm điều xấu, nhưng vì các môn đệ "không rửa tay trước khi ăn." Đối với họ, việc giữ truyền thống quan trọng hơn điều truyền thống muốn hướng tới. Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của các nghi thức, nhưng Người muốn đưa con người trở về cội nguồn của mọi đời sống đạo: một trái tim thuộc về Thiên Chúa.

1. Khi hình thức che khuất điều cốt yếu

"Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân?" (Mt 15,2) Điều đáng chú ý là những người Pharisêu không hỏi về giáo huấn, lòng bác ái hay những phép lạ của Đức Giêsu. Điều họ quan tâm trước tiên lại là một nghi thức. Đó là cám dỗ vẫn luôn tồn tại trong đời sống đức tin. Người ta có thể rất chu đáo trong các việc đạo đức, nhưng lại dễ nóng giận trong gia đình; có thể đọc kinh mỗi ngày nhưng không biết tha thứ; có thể rất quan tâm đến những quy định phụng vụ mà lại hờ hững trước những người nghèo khổ bên cạnh mình.

Nghi thức phụng vụ và truyền thống là kho tàng quý giá của Hội Thánh. Nhưng khi hình thức trở thành cứu cánh, còn tình yêu chỉ là điều phụ thuộc, thì đời sống đạo bắt đầu mất cái hồn. Đức Giêsu không đến để bãi bỏ lề luật, nhưng để trả lại cho lề luật linh hồn của nó: dẫn con người đến tình yêu và sự hiệp thông với Thiên Chúa.

2. Điều làm ô uế con người là trái tim

"Không phải cái vào miệng làm cho con người ra ô uế." (Mt 15,11) Đức Giêsu thực hiện một cuộc cách mạng trong cái nhìn về sự thánh thiện. Người chuyển trọng tâm từ bên ngoài vào bên trong.

Con người không trở nên thánh chỉ vì giữ đúng mọi nghi thức, nhưng vì có một trái tim được biến đổi. Mọi lời nói cay độc đều phát xuất từ một trái tim chất chứa oán giận. Mọi sự gian dối đều bắt đầu từ một ý hướng không ngay thẳng. Ngược lại, một hành động yêu thương nhỏ bé lại có thể xuất phát từ một tâm hồn đầy Thiên Chúa.

Trong Kinh Thánh, "trái tim" không chỉ là nơi phát sinh cảm xúc, mà là trung tâm của toàn thể con người: nơi suy nghĩ, chọn lựa và quyết định. Vì thế, khi trái tim được đổi mới, cả cuộc đời cũng được đổi mới.

Thiên Chúa không chỉ muốn chúng ta làm những việc đúng, nhưng còn muốn chúng ta trở thành một con người mới. Bởi chỉ khi trái tim được đổi mới, mọi việc lành mới mang hương vị của Tin Mừng.

3. Một trái tim mục tử được thanh luyện

"Cứ để mặc họ. Họ là những kẻ mù dẫn đường cho kẻ mù." (Mt 15,14) Lời của Đức Giêsu thật nghiêm khắc. Người không chỉ nói đến sự mù lòa của những người Pharisêu, nhưng còn cảnh báo về trách nhiệm của những ai hướng dẫn người khác. Một người lãnh đạo chỉ có thể dẫn người khác đến với Thiên Chúa khi chính mình đang bước đi trong ánh sáng của Thiên Chúa. Nếu trái tim còn bị che phủ bởi sự tự mãn, hình thức hay tìm kiếm danh dự, thì càng có quyền bính càng dễ làm người khác lạc đường.

Thánh Gioan Maria Vianney không nổi tiếng vì tài hùng biện hay học vấn uyên bác, nhưng vì ngài đã để cho Chúa thanh luyện trái tim mình mỗi ngày. Hàng giờ cầu nguyện trước Nhà Tạm, những đêm dài giải tội, đời sống nghèo khó và hy sinh âm thầm đã làm cho ngài trở nên trong suốt đến nỗi người ta không còn nhìn thấy con người của cha sở Ars, nhưng nhìn thấy chính lòng thương xót của Đức Kitô nơi ngài.

Đó cũng là lời nhắc nhở cho mọi Kitô hữu, và cách riêng các linh mục. Điều làm nên sức mạnh của người mục tử không phải là chức vụ, tài năng hay ảnh hưởng, nhưng là một trái tim thuộc trọn về Chúa. Khi trái tim được thanh luyện, lời giảng mới có sức thuyết phục; khi đời sống phản chiếu Tin Mừng, người mục tử mới thực sự trở nên tấm gương sống động của Đức Kitô và là chiếc cầu đưa đoàn chiên đến gặp Người.

Kết

Đức Giêsu không dạy chúng ta coi nhẹ những việc đạo đức, nhưng Người muốn mọi việc đạo đức đều phát xuất từ một trái tim yêu mến Thiên Chúa. Điều Người tìm kiếm không phải là đôi bàn tay chỉ sạch ở bên ngoài, nhưng là một tâm hồn được thanh luyện từ bên trong.

Xin thánh Vianney chuyển cầu cho chúng ta, cách riêng cho các linh mục, biết không ngừng để Chúa biến đổi trái tim mình. Bởi chỉ khi trái tim thuộc trọn về Đức Kitô, đời sống chúng ta mới thực sự phản chiếu khuôn mặt của Người và có thể dẫn đưa người khác đến gặp Người.