1. Xin: không phải để có, mà để mở lòng
“Vì hễ ai xin thì nhận được.” (c.8) Động từ “xin” trong bản Hy Lạp
là aiteite, được dùng ở thể hiện tại tiếp diễn: xin không ngừng chứ
không phải xin một lần rồi thôi. Điều này cho thấy cầu nguyện không phải là một
hành vi giao dịch: tôi xin – Chúa cho. Nếu cầu nguyện chỉ dừng ở đó, ta rất dễ
thất vọng khi không được như ý. Đức Giêsu không khuyến khích một thứ cầu nguyện
đòi hỏi, nhưng mời gọi một thái độ sống: dám nhìn nhận và bày tỏ sự thiếu thốn
của mình trước Thiên Chúa.
Thực tế cho thấy, con người hôm nay xin rất
nhiều: xin thành công, xin sức khỏe, xin bình an, nhưng lại rất ít khi xin được
hoán cải. Ta xin Chúa đổi hoàn cảnh, nhưng ngại xin Chúa đổi lòng mình. Mùa
Chay mời gọi ta nhận ra rằng điều cần thiết nhất không phải là thêm, mà là sâu
hơn và đúng hơn.
2. Tìm: chấp nhận lên đường trong bất
định
“Ai tìm thì sẽ thấy.” (c.8) Động từ “tìm” là zēteite,
cũng ở thì tiếp diễn. Tìm ở đây không phải là tìm một vật đã biết rõ vị trí, mà
là tìm trong khi chưa rõ kết quả. Tin Mừng không hứa rằng ai tìm cũng sẽ thấy
ngay. Nhưng Đức Giêsu khẳng định: ai dám tìm thì sẽ gặp. Điều này rất khác với
não trạng hưởng thụ hôm nay: chỉ chọn điều chắc chắn, có lợi ngay, có kết quả
nhanh. Nhiều người hôm nay lạc
lối không phải vì thiếu khả năng, mà vì không dám tìm kiếm những giá trị sâu
xa. Nhưng đức tin không lớn lên trong sự an toàn tuyệt đối; nó lớn lên khi con
người dám bước ra khỏi những câu trả lời có sẵn để tìm kiếm sự thật đời mình
trước mặt Thiên Chúa.
3. Gõ: kiên nhẫn đứng trước cánh cửa
khép kín
“Cứ gõ thì sẽ mở
cho.” (c.7)
Động từ “gõ” là krouete. Gõ nghĩa là chấp nhận đứng trước một cánh cửa
chưa mở, và
kiên nhẫn chờ đợi.
Có những cánh cửa trong đời sống đức tin mở rất chậm: cánh cửa ơn gọi, cánh cửa
tha thứ, cánh cửa chữa lành nội tâm. Nhiều người bỏ cuộc không phải vì Chúa
không mở, mà vì họ không còn kiên nhẫn đứng lại.
Thời đại kỹ thuật số khiến con người quen với sự tức thì.
Nhưng tương quan với Thiên Chúa không vận hành theo tốc độ của máy móc. Gõ cửa
là chấp nhận để thời gian làm việc của nó, và để Thiên Chúa dạy ta phân định:
điều ta xin có thật sự dẫn đến sự sống không?
4. Thiên Chúa không cho điều có hại
“Huống chi Cha của anh em trên trời lại
không ban những điều tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao?” (c.11) Đức Giêsu dùng một hình ảnh rất
đời thường: người cha không bao giờ cho con đá thay bánh, hay rắn thay cá. So
sánh này đánh trúng một nỗi sợ rất sâu của con người: sợ rằng Thiên Chúa có thể
làm mình thất vọng.
Thực tế, nhiều điều ta xin không được ban, không phải vì
Chúa khắt khe, mà vì nếu được ban, ta sẽ tổn thương. Có những thành công đến
quá sớm làm con người kiêu ngạo. Có những mối quan hệ nếu kéo dài sẽ hủy hoại.
Có những ước mơ nếu thành hiện thực sẽ khiến ta xa Chúa.
5. Quy luật vàng: hoa trái của một đời
sống biết xin – tìm – gõ
Câu kết của đoạn Tin Mừng không phải là một
lời đạo đức chung chung, nhưng là hệ quả tất yếu của toàn bộ giáo huấn: “Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta
làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta.” (c.12) Chỉ những
ai đã học cách xin trong khiêm tốn, tìm trong trung tín và gõ trong kiên nhẫn,
mới có thể sống quy luật này cách chân thật.
Trong một xã hội đầy cạnh tranh và nghi kỵ,
nơi lời nói dễ làm tổn thương hơn là chữa lành, quy luật vàng của Tin Mừng
không chỉ là một lời khuyên luân lý, nhưng là con đường mở ra hiệp thông, bình
an và sự sống mới. Mùa Chay mời gọi mỗi người trở lại với điều căn bản: sống
trong tâm tình của người con trước mặt Thiên Chúa, để rồi biết sống với tha
nhân không như phương tiện hay đối thủ, nhưng như chính bản thân mình. Chính
trong trật tự ấy, đời sống con người mới được hoàn thiện trong tương quan nghĩa
thiết với Chúa và với nhau.
